ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୦/୦୭: ବାଂଲାଦେଶର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ ନେତ୍ରୀ ଶେଖ ହାସିନା ପୁଣିଥରେ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିବା ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବାଂଲାଦେଶ ଫେରି କୋର୍ଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ତେବେ ଦେଶକୁ ଫେରିଲେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କିମ୍ବା ହତ୍ୟା କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଶେଖ ହାସିନା ଚଳିତ ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ବାଂଲାଦେଶ ଫେରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ବାଂଲାଦେଶରେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଘୋଷଣା ହେବା ଏବଂ ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲାଗୁ ହେବା ପରଠାରୁ ସେ ଭାରତରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି।
ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଶେଖ ହାସିନା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସେ ଏବଂ ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ର ଅନ୍ୟ ନେତାମାନେ ବାଂଲାଦେଶ ଫେରି କୋର୍ଟରେ ହାଜର ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, ଦେଶକୁ ଫେରିଲେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କିମ୍ବା ହତ୍ୟା କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ସେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ତଥାପି ନିଜ ମାଟିକୁ ଫେରିବାକୁ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ହାସିନା ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ବାଂଲାଦେଶରେ ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ର ନେତା ଓ କର୍ମୀଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ସେ ନିଜ ଜୀବନର ଶେଷ ସମୟ ବାଂଲାଦେଶରେ କାଟିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ସମାଧି ନିକଟରେ ତାଙ୍କୁ ସମାଧି ଦିଆଯାଉ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
କାହିଁକି ବାଂଲାଦେଶ ଛାଡ଼ିଥିଲେ ଶେଖ ହାସିନା?
ଶେଖ ହାସିନା ଏକାଧିକ ଥର ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଦେଶରେ ଚାଲିଥିବା ବ୍ୟାପକ ପ୍ରତିବାଦ ଯୋଗୁଁ ସେ ବାଂଲାଦେଶ ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।
ପରେ ବାଂଲାଦେଶର ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ଦମନ ପାଇଁ ଘାତକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଶୁଣାଇଥିଲା। ତେବେ ଶେଖ ହାସିନା ଆରମ୍ଭରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଆସୁଛନ୍ତି।
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କ ବାଂଲାଦେଶ ଫେରିବା ସହଜ ହେବ ନାହିଁ। ଦୀର୍ଘ ଅଶାନ୍ତି ପରେ ଦେଶରେ ସ୍ଥିରତା ଫେରାଇବାକୁ ସରକାର ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ବେଳେ, ହାସିନାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି।
କେବେ ଫେରିପାରନ୍ତି ହାସିନା?
ଶେଖ ହାସିନା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାରିଖ ଘୋଷଣା କରିନାହାନ୍ତି। ତେବେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସେ ଡିସେମ୍ବରରେ ଦେଶକୁ ଫେରିବା ଯୋଜନା ସମ୍ପର୍କରେ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ର ଅନ୍ୟ ନିର୍ବାସିତ ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ବାଂଲାଦେଶ ଫେରି କୋର୍ଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବେ।
ଏହି ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବତନ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅସଦୁଜ୍ଜମାନ ଖାନ କମଲ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଶେଖ ହାସିନାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଢାକା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ଥର ଚିଠି ଲେଖିଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହି ଦାବି ଉପରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ କିମ୍ବା ବାଂଲାଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ସରକାରୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଆସିନାହିଁ।
ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କ’ଣ ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି?
ବାଂଲାଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ଶେଖ ହାସିନା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତ୍ରୀ ଭାବେ ପରିଚିତ। ୧୭ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ମଜବୁତ କରିବାର ଶ୍ରେୟ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ତାଙ୍କ ସରକାର ବିରୋଧୀ ସ୍ୱରକୁ ଦମନ କରିବା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ହାସିନା ଏହି ସମସ୍ତ ଅଭିଯୋଗକୁ ଲଗାତାର ଅସ୍ୱୀକାର କରିଆସୁଛନ୍ତି।
ଜାତିସଂଘର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମତାରୁ ହଟାଇବାକୁ ହୋଇଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଘଟଣାକ୍ରମରେ ପ୍ରାୟ ୧,୪୦୦ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।
ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଶେଖ ହାସିନା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତାଙ୍କ ଦଳର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ନେତା ଓ କର୍ମୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଛି ଏବଂ ଅନେକେ ଆତ୍ମଗୋପନ କରିଛନ୍ତି। ତଥାପି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତେ ବାଂଲାଦେଶ ଫେରି କୋର୍ଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବେ। ତାଙ୍କର ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ଥିବା ସହ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ମିଥ୍ୟା ବୋଲି ସେ ପୁଣିଥରେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଜେଲ ଯିବାକୁ ସେ ଭୟ କରୁନାହାନ୍ତି, କାରଣ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ଥର ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।